Οι «διαλυμένες» Πολιτείες της Ευρώπης

 Όλοι γνωρίζουν την επιθυμία των ευρωσκεπτικιστών για δημοψήφισμα για το αν η Βρετανία θα πρέπει να παραμείνει ή όχι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο κ. Κάμερον λέει ότι δεν στηρίζει την έξοδο από την Ένωση, αλλά θα ήθελε να επαναδιαπραγματευθεί τους όρους της συμμετοχής σε αυτή, και τότε ίσως να τεθεί το αποτέλεσμα αυτών των συνομιλιών σε μια λαϊκή ψήφο. Εν μέσω της συζήτησης για συγκέντρωση ή εκχώρηση εξουσιών στις χώρες μέλη, ο William Hague, ο υπουργός Εξωτερικών, αυτό το μήνα ξεκίνησε έλεγχο όσο αφορά τις εξουσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Ένας άλλος προβληματισμός για το μέλλον της ΕΕ, εστιάζει τώρα στις αρμοδιότητες που πρέπει να περάσουν στις Βρυξέλλες. Τη συζήτηση έχει ξεκινήσει ο Guido Westerwelle της Γερμανίας και περιλαμβάνει αριθμό υπουργών Εξωτερικών – αν και ο κ. Hague είναι ένας από τους ‘Big Three’ της ΕΕ δεν προσκλήθηκε. Επιπλέον, το Βερολίνο διαμηνύει ξεκάθαρα στη Βρετανία ότι «δεν θα εκβιαστεί». Μια ανησυχία είναι ότι η επαναδιαπραγμάτευση που ζητά η Βρετανία κινδυνεύει να ανατρέψει δεκαετίες πολύπλοκων συμβιβασμών που δημιούργησαν την ΕΕ του σήμερα. Μια μεγαλύτερη ανησυχία είναι ότι θα παρεμποδίσει την ικανότητα της ζώνης του ευρώ να αντιμετωπίσει αποφασιστικά την υπαρξιακή κρίση της.

Η διαμάχη στην ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής του περασμένου Δεκεμβρίου, όταν ο κ. Κάμερον άσκησε βέτο στο λεγόμενο «δημοσιονομικό σύμφωνο» για πιο σκληρούς κανόνες στον προϋπολογισμό, μπορεί να αποτελούσε μια πρόγευση του τι θα ακολουθήσει. Αν και η Βρετανία δεν είχε δεσμευθεί από το Σύμφωνο, ο κ. Κάμερον ζήτησε «αλλαγή της συνθήκης για την αλλαγή της συνθήκης.» Συγκεκριμένα, ήθελε ένα πρωτόκολλο για να αμβλύνει τον αντίκτυπο της κοινοτικής χρηματοδοτικής ρύθμισης. Στο τέλος, ο κ. Κάμερον ούτε μπλόκαρε το Σύμφωνο (25 από τα 27 κράτη-μέλη υπέγραψαν μια ελαφρώς πιο δυσνόητη έκδοση του εκτός των συνθηκών της ΕΕ), ούτε πήρε εγγυήσεις για το City του Λονδίνου.

Όλες οι πλευρές έχουν έκτοτε προσπάθησει να τα ξαναβρούν. Βρετανοί αξιωματούχοι λένε ότι η επανεξέταση των αρμοδιοτήτων της ΕΕ θα χρησιμεύσει τόσο για να υπογραμμίσει τα οφέλη της παραμονής στην ΕΕ όσο και προς τον προσδιορισμό των εξουσιών που πρέπει να επαναπατριστούν. Η αναθεώρηση δεν θα προβεί σε προτάσεις και δεν θα ολοκληρωθεί μέχρι το 2014, οπότε τα πορίσματά της θα αποτελέσουν σημεία εφαρμογής μόνο μετά τις επόμενες εκλογές. Για τον Nigel Farage, ηγέτη του ευρωσκεπτικιστικού Κόμματος Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου, αυτό δείχνει ότι μάλλον το θέμα πάει προς αναβολή και αρχειοθέτηση.

Άλλα γεγονότα μπορεί να επαναπροσδιορίσουν όμως τις σχέσεις της Βρετανίας με την υπόλοιπη Ευρώπη νωρίτερα. Η σύνοδος κορυφής του Ιουνίου αποφάσισε, με τη σύμφωνη γνώμη του κ. Κάμερον, να δημιουργήσει μια ενιαία εποπτική αρχή για τις τράπεζες της ευρωζώνης με βάση την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), μέχρι το τέλος του έτους. Τα κεφάλαια διάσωσης μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν άμεσα για την ανακεφαλαιοποίηση προβληματικών τραπεζών. Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση μεγαλύτερου καταμερισμού κινδύνου. Αλλά υπάρχουν πολλά ερωτήματα. Πώς να γίνει η διάκριση μεταξύ της διατήρησης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας (ένα θέμα για τα 17 κράτη της ευρωζώνης) και τη διαφύλαξη της ενιαίας αγοράς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (μία ερώτηση για τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ);

Η Βρετανία επιθυμεί να αναλάβει η ΕΚΤ τον εποπτικό ρόλο για την εξασφάλιση της αποστολής της μόνο όσον αφορά τη ζώνη του ευρώ. Επιπλέον, η νομική πράξη που απαιτείται δίνει το δικαίωμα του βέτο στη Μεγάλη Βρετανία. Ωστόσο, η ΕΚΤ θέλει τη δουλειά του επόπτη μόνο εάν εξασφαλίσει νέες αρμοδιότητες και πρόσβαση σε κεφάλαια για να είναι σε θέση να αναδιαρθρώσει τις προβληματικές τράπεζες, και να υποστηρίζεται συγχρόνως από ένα αξιόπιστο σύστημα που θα εγγυάται τις τραπεζικές καταθέσεις. Τα θέματα αυτά εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων της ενιαίας αγοράς που εφαρμόζονται και στα 27 μέλη, στα οποία η Βρετανία δεν έχει δικαίωμα βέτο.

Ένα άλλο ερώτημα είναι πώς να συμπεριληφθούν οι εννέα χώρες που δεν είναι μέλη της ευρωζώνης αλλά θέλουν να συμμετέχουν. Όπως έδειξε και η διαμάχη με το Σύμφωνο οι περισσότερες χώρες που είναι εκτός θα πήγαιναν με το μέρος της Γερμανίας και όχι της Βρετανίας. Ακόμα κι αν η τραπεζική ένωση μπορεί να θεσπιστεί με τις υπάρχουσες συνθήκες, άλλες μορφές ολοκλήρωσης θα απαιτήσουν αλλαγές στις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό περιλαμβάνει την «οικονομική ένωση» (για την επιβολή κοινών οικονομικών πολιτικών), «δημοσιονομική ένωση» (προς την πορεία του κοινού ευρωομολόγου) και «πολιτικήςένωση» (συμπεριλαμβανομένης της αναβάθμισης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου).

Όταν έρθει η επόμενη αναθεώρηση της Συνθήκης, η Βρετανία θα εξακολουθήσει να απαιτεί «αλλαγή της συνθήκης για την αλλαγή της συνθήκης.» Ακόμα ένα έναυσμα για αντιπαράθεση είναι ο προϋπολογισμός της ΕΕ. Η Βρετανία διαθέτει υποστήριξη για την άποψή της ότι ο επταετής προϋπολογισμός για την περίοδο 2014-2020 θα πρέπει να παραμείνει συντηρητικός και στάσισμος σε πραγματικούς όρους. Αλλά είναι μια αδύναμη συμμαχία, και πολλοί δυσανασχετούν με την μακροχρόνια επιβράδυνση του προϋπολογισμού της Βρετανίας.

Προς το παρόν, ο καθένας θέλει να αποφύγει έναν ακόμα καβγά με τη Βρετανία. Αλλά η έκρηξη μπορεί να συμβεί κατά λάθος και όχι βάσει σχεδιασμού. Η Βρετανία δεν είναι η μόνη χώρα όπου το κοινό αίσθημα κατά της ΕΕ δυναμώνει. Ίσως το ευρώ να διασπαστεί. Ή ίσως να ενδυναμωθεί. Και οι δύο εκδοχές δημιουργούν προβλήματα για τη Βρετανία-και οι δύο θα αναδιαμορφώσουν τελικά τις σχέσεις της με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Πηγή: banknews.gr