Οι ευκαιρίες και οι κίνδυνοι που φέρνει το 2021 για αγορές και επενδυτές


Της Ελευθερίας Κούρταλη

Το 2020 ήταν μια χρονιά εκπλήξεων για τις αγορές και, από καθαρά μακροοικονομική άποψη, ήταν ένα από τα πιο… περίεργα έτη στην ιστορία, με το ΑΕΠ σε πολλές οικονομίες να σημειώνει ύφεση-σοκ.  Η ταχύτητα με την οποία κλιμακώθηκε η πανδημία, η σοβαρότητα των lockdowns, το μέγεθος των κυβερνητικών μέτρων τόνωσης παγκοσμίως, ο ωκεανός ρευστότητας από τη νομισματική πολιτική και το μέγεθος της ανάκαμψης της αγοράς μετοχών είναι μερικά από τα πιο πρωτοφανή stories.

 Ίσως η μεγαλύτερη έκπληξη είναι ότι οι παγκόσμιες μετοχές έκλεισαν αυτό το δύσκολο έτος σε υψηλότερα επίπεδα από ό,τι το ξεκίνησαν, ένα αποτέλεσμα που λίγοι θα είχαν προβλέψει κατά τη διάρκεια μιας παγκόσμιας πανδημίας. Με τις εκλογές των ΗΠΑ να είναι πλέον παρελθόν, το Ταμείο Ανάκαμψης της Ε.Ε. να οδηγείται προς “ενεργοποίηση” και τα αποτελεσματικά εμβόλια να έχουν ήδη αρχίσει να διανέμονται, οι επενδυτές έχουν γίνει αισιόδοξοι, ίσως και υπερβολικά αισιόδοξοι κατά κάποιους αναλυτές, όπως δείχνουν και οι εκθέσεις τους για τις προοπτικές του 2021 που παρουσιάζουμε στη συνέχεια.

Καθώς το έτος έφτασε στο τέλος του, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα τόσο για την πορεία του ιού όσο και για τις προοπτικές για οικονομίες σε όλο τον κόσμο. Παρόλο που πολλές χώρες βιώνουν επί του παρόντος ανησυχητικά δεύτερα κύματα της πανδημίας −τα οποία και πάλι αντιμετωπίζονται με ρητά και συγκεκριμένα μέτρα περιορισμού που θα χτυπήσουν την ανάπτυξη−, η οικονομική ανάκαμψη θα εξακολουθεί να αποτελεί βασικό θέμα καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021, αλλά και πέρα από αυτό.

Οι προκλήσεις γύρω από τα εμβόλια

Παρά το θετικό story που έχει “στηθεί” για τις αγορές το επόμενο διάστημα, αυτό δεν σημαίνει ότι το 2021 δεν θα έχει και σημαντικές προκλήσεις και κινδύνους. Όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, το 2021 κουβαλάει μαζί του τόσο ευκαιρίες όσο και κινδύνους για τους επενδυτές. Οι αγορές έχουν περάσει σε μια ευφορία για ανάληψη ρίσκου αρκετά γρήγορα. Τα νέα για τα εμβόλια δεν θα έπρεπε να ξαφνιάσουν, καθώς το 2021 ήταν σχεδόν βέβαιο ότι κάποια από θα ήταν διαθέσιμα. Πιθανότατα να αιφνιδίασε ευχάριστα ο χρόνος. Ωστόσο, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος ο ιός να μην μπορέσει να περιοριστεί σημαντικά και να οδηγήσει σε επιβολή νεών lockdowns. Αυτός είναι κατά την HSBC, μάλιστα, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τις αγορές το 2021. Το timing του εμβολιασμού, η επίτευξη της ανοσίας της αγέλης είναι, συνεπώς, κρίσιμα. Οι αγορές είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε ενδεχόμενη απογοήτευση στο μέτωπο του εμβολίου και οι μεγαλύτερες προκλήσεις σε αυτό είναι τα logistics και η διανομή.

Οι πληγές που αφήνει η πανδημία

Σε κάθε περίπτωση, επισημαίνουν οι αναλυτές, στοίχημα για τις οικονομίες και τις αγορές θα είναι τι πληγές θα αφήσει πίσω της η πανδημία. Η νέα κατάσταση στην αγορά εργασίας (πιθανές μόνιμες απώλειες) θα επηρεάσει την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών και ενδεχόμενα να πλήξει κάποιους κλάδους. Επίσης, οι πιθανές πτωχεύσεις εταιρειών, τις οποίες μέχρι τώρα “κάλυπταν” τα τεράστια μέτρα στήριξης των θεσμών και των κυβερνήσεων, είναι μεταξύ των εξελίξεων που μπορεί να ταρακουνήσουν τον παγκόσμιο χάρτη των αγορών το μεσοπρόθεσμο διάστημα.

Τα νέα NPLs που δημιουργεί η πανδημία και η αντιμετώπισή τους θα είναι ακόμα ένας κρίσιμος παράγοντας στις προοπτικές των τραπεζών και, άρα, των οικονομιών. Άλλωστε, ο SSM έχει προειδοποιήσει, σε ένα σοβαρό αλλά εύλογο σενάριο, πως τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στις τράπεζες της Ευρωζώνης θα μπορούσαν να αγγίξουν τα 1,4 τρισ. ευρώ, πολύ υψηλότερα από τα επίπεδα της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008.

Σε γενικές γραμμές, σημαντικό στοιχείο θα είναι η σταδιακή ή μη απόσυρση των μέτρων τόνωσης των οικονομιών και η διαχείριση του κρατικού και ιδιωτικού χρέους που θα αφήσει πίσω της η κρίση COVID-19.

Brexit, εκλογές

Επίσης, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως το deal για το Brexit συνεχίζει να έχει πολλά “αγκάθια” και αποτελεί πηγή αναταραχών για τις αγορές, ενώ το 2021 χαρακτηρίζεται και από έναν νέο και σημαντικό εκλογικό κύκλο στην Ευρώπη. 

Σημειώνεται πως το νέο έτος εκλογές έχουν η Ολλανδία (γενικές εκλογές Μαρτίου), η Γαλλία (περιφερειακές εκλογές Ιουνίου) και η Γερμανία (γενικές εκλογές Σεπτεμβρίου), ενώ η πολιτική ισορροπία παραμένει εύθραυστη στην Ισπανία και σε μικρότερο βαθμό στην Ιταλία. Ο παράγοντας “εκλογές” είναι πάντα ικανός να ταράξει τα νερά των αγορών.

Citi: Τα τρία βασικά θέματα του 2021

Με τις κεντρικές τράπεζες να περιορίζουν τα περιθώρια διόρθωσης των αγορών και με τα κέρδη ανά μετοχή (EPS) στην Ευρώπη να αναμένεται να ανακάμψουν κατά 25% το 2021 καθώς οι οικονομίες σημειώνουν ριμπάουντ, η Citi εμφανίζεται θετική ειδικά για τις ευρωπαϊκές αγορές. Αν και αναμένει πως θα κλείσουν το επόμενο έτος με άνοδο της τάξης του 4%, ωστόσο εκτιμά πως θα υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για ισχυρά κέρδη κατά την πορεία του έτους, ειδικά στο α’ εξάμηνο, συμβουλεύοντας έτσι τους επενδυτές να αγοράσουν σε όποιες “βουτιές” σημειώσει η αγορά.

Οι θετικές ανακοινώσεις εμβολίων έχουν δημιουργήσει ελπίδες για ανάκαμψη το 2021 και ώθησαν τις αποδόσεις αρκετών ομολόγων υψηλότερα, ενώ οδήγησαν στη στροφή προς τις μετοχές (rotation) που είχαν μείνει πίσω και οι οποίες χτυπήθηκαν περισσότερο από το σοκ της πανδημίας, τονίζει η Citi. Αυτό αναμένεται να συνεχιστεί στη νέα χρονιά.

Εκτός από το rotation, στα βασικά θέματα των αγορών το 2021 η Citi τοποθετεί την επιστροφή των ευρωπαϊκών M&A (εξαγορών και συγχωνεύσεων), τα οποία και είχαν καθυστερήσει το 2020.

Επίσης, το τρίτο μεγάλο θέμα του 2021 είναι το ESG και των “πράσινων” επενδύσεων. Τα ESG funds ήδη απολαμβάνουν σημαντικές εισροές και θα γίνουν όλο και πιο σημαντικά για την αύξηση των τιμών των ευρωπαϊκών μετοχών και της εταιρικής συμπεριφοράς.

Κίνδυνος νέας κρίσης χρέους;

Αν και η Citi δεν βλέπει, σύμφωνα με το βασικό της σενάριο, το ξέσπασμα μιας νέας κρίσης δημόσιου χρέους το 2021, μετά και τις εκδόσεις ομολόγων – ρεκόρ των χωρών καθώς και τα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης στα οποία προχώρησαν, ωστόσο η πιθανότητα δεν μπορεί να αποκλειστεί και, όπως τονίζει, αξίζει να προσέξουμε τρεις παράγοντες κινδύνου που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του χρέους. Το υψηλό δημόσιο χρέος είναι προβληματικό, καθώς μπορεί να απαιτήσει δημοσιονομικά πλεονάσματα, επιδεινώνει την οικονομική ευπάθεια σε σοκ και μπορεί να είναι επιζήμιο για την ανάπτυξη. Η άποψη της Citi, πάντως, είναι πως, αν και σε επίπεδα-ρεκόρ, το δημόσιο χρέος θα παραμείνει βιώσιμο το 2021, χάρη και στη συνεχή υποστήριξη των κεντρικών τραπεζών.

Ο πρώτος κίνδυνος είναι να δούμε μια αύξηση του πληθωρισμού, κάτι που θα οδηγήσει σε σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής των κεντρικών τραπεζών. Αυτό θα επιδεινώσει και ίσως να “αφαιρέσει” τη βιωσιμότητα των δημόσιων χρεών για κάποιες χώρες.

Ο δεύτερος κίνδυνος είναι πως η αβεβαιότητα γύρω από την οικονομία θα παραμείνει υψηλή, χτυπώντας περαιτέρω τη δραστηριότητα και καθυστερώντας σημαντικά την επιστροφή στην κανονικότητα. Είναι σημαντικό, συνεπώς, η δημοσιονομική πολιτική να συνεχίσει να στηρίζει την οικονομία, καθώς αυτό θα μπορέσει να βελτιώσει τη δραστηριότητα, και άρα τη βιωσιμότητα του χρέους, και οι οίκοι αξιολόγησης θα πρέπει να ανταμείβουν και όχι να “τιμωρούν” τέτοιες δράσεις πολιτικής. 

Ο τρίτος κίνδυνος είναι το δημοσιονομικό βάρος να αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερο από το αναμενόμενο, ωστόσο, και να αφήσει δομικά προβλήματα στις οικονομίες, τονίζει η Citi.
 

Deutsche Bank: Διορθώσεις στις υπερβολικές αποτιμήσεις

Μεγάλο μέρος της ανόδου του 2020 στα χρηματιστήρια ήρθε μέσω της αύξησης των αποτιμήσεων (δείκτες τιμής προς κέρδη, P/E), καθώς οι τιμές των μετοχών ενισχύθηκαν παρά την πτώση της κερδοφορίας, σημειώνει η Deutsche Bank. Το επόμενο έτος, καθώς η οικονομία ανακάμπτει και τα εμβόλια θα επιτρέψουν το re-opening των οικονομικών, με διάρκεια αυτήν τη φορά, η κερδοφορία θα ανακάμψει και οι αποτιμήσεις θα μειωθούν, σύμφωνα με την Deutsche Bank.

“Το μοτίβο της ανάκαμψης των μετοχών, έχοντας σημειώσει sell-off στα μισά περίπου της περιόδου ύφεσης της οικονομίας και έχοντας ανακάμψει από τις απώλειες πριν τελειώσει αυτή, ήταν κάτι που έχουμε δει και στο παρελθόν, αλλά η συνεχιζόμενη άνοδος σημαίνει ότι οι αποτιμήσεις είναι πλέον υψηλές”, επισημαίνει. Το 2021 μια ανάκαμψη στην κερδοφορία των εταιρειών −η οποία ουσιαστικά αυξάνει τον παρονομαστή του λόγου τιμής προς κέρδη− αναμένεται να μειώσει τις αποτιμήσεις, τονίζει.

Πάντως, ρωτώντας τους πελάτες της για το ποιους θεωρούν τους μεγαλύτερους κινδύνους για τις αγορές το 2021, η γερμανική τράπεζα εξήγαγε ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Οι τρεις κορυφαίες ανησυχίες των επενδυτών σχετίζονται όλες με το εμβόλιο, γεγονός που υποδηλώνει ότι ενδέχεται να εξακολουθούν να υπάρχουν κάποια περιθώρια θετικών εκπλήξεων στο μέτωπο αυτό μετά την επιτυχή διάθεση εμβολίων, σε σχέση με τις προσδοκίες. Συγκεκριμένα, η κύρια ανησυχία είναι εάν ο ιός μεταλλαχθεί και δεν καλυφθεί από τα εμβόλια (μια ανησυχία για τις επιπτώσεις την οποία είδαμε την περασμένη εβδομάδα στις αγορές με το διεθνές sell-off) και ακολουθείται από τις σοβαρές παρενέργειες, καθώς και τη χαμηλή διάθεση του πληθυσμού να εμβολιαστεί.

Η τεχνολογική φούσκα αποτελεί τον τέταρτο κίνδυνο για το 2021, σύμφωνα με τους επαγγελματίες της αγοράς, ακολουθούμενη από την πρόωρη απόσυρση των μέτρων στήριξης των κεντρικών τραπεζών, ενώ μια έκπληξη στην πορεία του πληθωρισμού αποτελεί την έκτη μεγαλύτερη ανησυχία για το 2021. Ένας στους τέσσερις θεσμικούς φοβάται, επίσης, ότι οι κεντρικές τράπεζες και οι κυβερνήσεις θα αποσύρουν πρόωρα τα μέτρα στήριξης των οικονομιών, ενώ ψηλά στη λίστα των ανησυχιών βρίσκεται η πιθανότητα η πλήρης υλοποίηση του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης να αποδειχθεί δύσκολη, επηρεάζοντας σημαντικά τη μετα-COVID ανάκαμψη των οικονομιών.

Goldman Sachs: Άνοδος με… κινδύνους

Σε πρόσφατη έκθεσή της προς τους πελάτες της η Goldman Sachs σημείωσε πως βλέπει άνοδο του αμερικανικού δείκτη-βαρόμετρο, S&P 500, στις 4.300 μονάδες στα τέλη του 2021 και στις 4.600 μονάδες στα τέλη του 2022, από 3.700 περίπου μονάδες την προηγούμενη εβδομάδα, καθώς το άνοιγμα των οικονομιών που θα φέρει ο εμβολιασμός του πληθυσμού θα στηρίξει τις προοπτικές τόσο των αμερικανικών όσο και των διεθνών αγορών. Αυτή η πρόβλεψη υπόκειται στην παραδοχή ότι τα εταιρικά κέρδη θα αυξηθούν και ότι το καθεστώς των χαμηλών επιτοκίων θα διατηρηθεί. Άλλωστε, εδώ και καιρό η G.S. είχε συστήσει στους επενδυτές να προετοιμαστούν για το μεγάλο πάρτι στις αγορές το 2021, καθώς αναμένει πως τα έξι μεγάλα θέματα που θα χαρακτηρίσουν το επόμενο έτος θα στηρίξουν αυτή την προοπτική: ισχυρή άνοδος του ΑΕΠ, αύξηση στις καμπύλες αποδόσεων των ομολόγων, αρνητικά πραγματικά επιτόκια, πολύ χαλαρή νομισματική και δημοσιονομική πολιτική, αύξηση των τιμών των εμπορευμάτων και η ευρεία διάθεση ενός αποτελεσματικού εμβολίου στις αρχές του 2021. 

Παράλληλα, ωστόσο, η Goldman Sachs παραθέτει τρεις πτωτικούς κινδύνους για τα χρηματιστήρια. Ο σημαντικότερος είναι η χειρότερη της αναμενόμενης εξέλιξη της διαδικασίας διάθεσης των εμβολίων κατά του κορονοϊού κατά το πρώτο μισό του νέου έτους. Η επενδυτική τράπεζα εκτιμά ότι το 50% του πληθυσμού των ΗΠΑ θα έχει εμβολιαστεί έως τον Απρίλιο, αλλά επισημαίνει ότι η πρώτη εβδομάδα διανομής του εμβολίου απέδειξε ότι η διαδικασία που καλείται να πραγματοποιήσει η εφοδιαστική αλυσίδα για τη σωστή διανομή του εμβολίου είναι περίπλοκη. 

Επιπλέον, σημειώνει ότι η αύξηση των ομοσπονδιακών δαπανών για την παροχή μέτρων στήριξης των πληγέντων από τον κορονοϊό και οι συνεχιζόμενες αγορές περιουσιακών στοιχείων από τη Fed θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε άνοδο του πληθωρισμού και των επιτοκίων, τάση η οποία ιστορικά έχει ως αποτέλεσμα την οπισθοχώρηση της αγοράς. 

Τέλος, η αμερικανική τράπεζα τονίζει ότι η επικείμενη εκλογή των εκπροσώπων της Τζόρτζια στη Γερουσία των ΗΠΑ στις 5 Ιανουαρίου εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πηγή αβεβαιότητας και θα μπορούσε να ταρακουνήσει τις αγορές εάν οι Δημοκρατικοί εξασφαλίσουν δύο μη αναμενόμενες νίκες. Πάντως, προσθέτει πως βλέπει άνοδο του S&P 500 ανεξαρτήτως του τι θα συμβεί σε αυτές τις εκλογές.

PIMCO: Στο ραντάρ η οικονομική πολιτική

Ο επενδυτικός γίγαντας PIMCO, που διαχειρίζεται ενεργητικό που ξεπερνά τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, αναμένει ότι το 2021 η παγκόσμια οικονομική ανάκαμψη θα αποτελέσει θετικό καταλύτη για τα risk assets και για αυτόν τον λόγο τηρεί overweight στάση για τις μετοχές και αυξάνει την έκθεσή της σε πιο κυκλικά προσανατολισμένες αγορές, κλάδους και μετοχές.

Ωστόσο, όπως τονίζει, κύριος βραχυπρόθεσμος κίνδυνος είναι ότι οι προσπάθειες περιορισμού της πανδημίας μπορεί να εμποδίσουν την οικονομική ανάκαμψη. Εάν τα κρούσματα συνεχίσουν να αυξάνονται, οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν δύσκολες επιλογές για την επαναφορά ή την επέκταση των lockdowns. Επιπλέον, ενώ η πρόοδος στην ανάπτυξη ενός εμβολίου έχει ανακοινωθεί, το χρονοδιάγραμμα για τη μαζική παραγωγή και διανομή παραμένει ωστόσο άγνωστο.

Παράλληλα, επισημαίνει πως η οικονομική πολιτική είναι άλλος ένας βασικός παράγοντας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκπλήξεις, τόσο θετικές όσο και αρνητικές, το νέο έτος. Η σημαντική και έγκαιρη νομισματική και δημοσιονομική στήριξη κατάφερε να απομακρύνει τις αναταραχές από τις αγορές μετοχών και ομόλογων μετά το αρχικό σοκ. Κατά την PIMCO, θα χρειαστούν πρόσθετα μέτρα έτσι ώστε να υποστηριχθεί η ακόμη εύθραυστη ανάκαμψη της οικονομίας. Με τη νομισματική πολιτική να περιορίζεται από σχεδόν μηδενικά επιτόκια στο μεγαλύτερο μέρος του ανεπτυγμένου κόσμου, η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να αναλάβει πλέον το βάρος αυτό. Η μεταβίβαση από τη νομισματική στη δημοσιονομική πολιτική βρίσκεται σε εξέλιξη και το μέγεθος και το εύρος της δημοσιονομικής “απάντησης” αναμένεται να έχει κρίσιμες επιπτώσεις τόσο στην οικονομική ανάκαμψη όσο και στις τιμές των risk assets.



Source link