Πεκίνο, Φραγκφούρτη, Λονδίνο,στους ρυθμούς της παγκόσμιας νομισματικής χαλάρωσης

Τρεις κεντρικές τράπεζες προχώρησαν χτες συντονισμένα σε ένα νέο κύμα ποσοτικής χαλάρωσης με σκοπό την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους που οδηγεί την Ευρώπη σε ύφεση και επιβαρύνει την παγκόσμια ανάπτυξη. Ανάμεσά τους ήταν και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που μείωσε το βασικό της επιτόκιο σε νέο ιστορικό χαμηλό, χαμηλότερο ακόμη κι από την εποχή της κατάρρευσης των Lehman Brothers. 

Οι τρεις τράπεζες που επιχείρησαν να στηρίξουν τη ρευστότητα στις αγορές – χωρίς συνεννόηση μεταξύ τους κατά τον πρόεδρο της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι – ήταν η κεντρική τράπεζα της Κίνας που μείωσε ξανά το βασικό της επιτόκιο, η Τράπεζα της Αγγλίας που αύξησε το πρόγραμμα αγοράς τίτλων της κατά 50 δις στερλίνες (78 δις ευρώ) σε 375 δις στερλίνες συνολικά και η ΕΚΤ που μείωσε το βασικό της αναχρηματοδοτικό επιτόκιο και το επιτόκιο καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, προκειμένου να αντιμετωπίσει την επιδείνωση της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Η μείωση του αναχρηματοδοτικού επιτοκίου της ΕΚΤ στο 0.75% ήταν μέσα στις προσδοκίες της αγοράς καθώς η πλειοψηφία των οικονομολόγων το θεωρούσε θέμα χρόνου μετά τις ανακοινώσεις των πρόσφατων αρνητικών ευρωπαϊκών οικονομικών στοιχείων που έδειχναν ότι ακόμα και η ατμομηχανή της Ευρωζώνης Γερμανία εισέρχεται σε μέτρια κάμψη. Το ενδιαφέρον είναι πως, όπως ο ίδιος ο Μάριο Ντράγκι υπογράμμισε με νόημα, η απόφαση για τη μείωση των επιτοκίων πάρθηκε ομόφωνα από τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ – δηλαδή ούτε τα γερμανικά γεράκια έφεραν τις συνήθεις αντιρρήσεις τους, πιθανότητα επειδή εισέρχεται πλέον σε ύφεση και η δική τους χώρα.

Μετά τις ανακοινώσεις για τη μείωση των επιτοκίων της ΕΚΤ, τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ενισχύθηκαν προσωρινά αλλά έχασαν τα κέρδη τους λίγες ώρες αργότερα, όταν στην καθιερωμένη συνέντευξη τύπου, ο Μάριο Ντράγκι δήλωσε δυσοίωνα ότι η οικονομία της Ευρωζώνης θα ανακάμψει μεν μεσοπρόθεσμα αλλά βαθμιαία εξαιτίας του προβλήματος κρατικού χρέους των μελών της Ευρωζώνης και της απροθυμίας των τραπεζών να παράσχουν δανεισμό.

«Οι κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές της Ευρωζώνης συνεχίζουν να είναι καθοδικοί», είπε ο πρόεδρος της ΕΚΤ. «Μεσοπρόθεσμα αναμένουμε πως η οικονομία της Ευρωζώνης θα ανακάμψει σταδιακά αν και η δυναμική θα είναι περιορισμένη εξαιτίας αρκετών παραγόντων, ιδίως εξαιτίας των εντάσεων σε κάποιες αγορές ομολόγων κρατών-μελών της Ευρωζώνης και των επιπτώσεών τους τις πιστωτικές συνθήκες».

Η μείωση του βασικού αναχρηματοδοτικού επιτοκίου της ΕΚΤ δεν αναμένεται να κάνει κάποια σημαντική διαφορά, όμως η μείωση του επιτοκίου καταθέσεων – που αποτελεί το κατώφλι για την αγορά διαθέσιμων – από το 0.25% στο 0 ελπίζεται να έχει πιο σημαντικές επιπτώσεις. Σύμφωνα με πηγές του Λονδίνου, η μείωση του επιτοκίου καταθέσεων στο Ο δείχνει πως η ΕΚΤ εισέρχεται σε νέα εδάφη. Σε περίπτωση που καταφέρει να τονώσει την αγορά διαθεσίμων, η μείωση αυτού του επιτοκίου θα αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο βήμα προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης ορισμένων από τα μείζονα χρηματοδοτικά προβλήματα των τραπεζών – κι αν γίνει αυτό, οι τράπεζες θα ελευθερωθούν μερικώς και θα μπορούν ξανά να αρχίσουν να χορηγούν δάνεια σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις αντί να παρκάρουν τα χρήματά τους στην ΕΚΤ. Αξίζει να σημειωθεί πως σήμερα οι τράπεζες παρκάρουν σε καταθέσεις της μιας νύχτας στην ΕΚΤ περί τα 800 δις ευρώ – από σήμερα μπορεί να περιοριστούν καθώς δεν θα έχουν πλέον καμία απόδοση.

Η μείωση των επιτοκίων της ΕΚΤ είναι συνεπώς θετική κίνηση γιατί μπορεί να βοηθήσει την πραγματική οικονομία, όμως σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί πανάκεια για τα προβλήματα της Ευρωζώνης που στην πραγματικότητα απορρέουν από την απώλεια εμπιστοσύνης στα οικονομικά των κρατών και των τραπεζών.

Και για την αντιμετώπιση αυτών των αδυναμιών δυστυχώς ο Μάριο Ντράγκι δεν φάνηκε διατεθειμένος να κάνει κανένα από τα τολμηρά βήματα που του ζητούν οι επενδυτές, οι χώρες του Νότου αλλά και η διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ. Ο πρόεδρος της ΕΚΤ για παράδειγμα δεν έδωσε καμιά ένδειξη ότι πρόκειται να συνεχιστεί το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της κεντρικής τράπεζας που ουσιαστικά είναι ανενεργό εδώ και 4 μήνες, καθώς σημαντικός αριθμός των μελών της τράπεζας αντιτίθεται σε αυτό με το επιχείρημα ότι αποτελεί χρηματοδότηση των κυβερνήσεων η οποία απαγορεύεται εκ της εντολής της ΕΚΤ.

Ο Μάριο Ντράγκι δεν έδωσε επίσης καμία ένδειξη ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε ένα τρίτο κύμα LTRO – προσφοράς φτηνής μακρόχρονης ρευστότητας. «Πάντα λέγαμε ότι τα έκτακτα μέτρα είναι προσωρινά και δεν θέλουμε να δεσμευτούμε από τα πριν για τις μελλοντικές αποφάσεις μας», είπε χαρακτηριστικά ο Ντράγκι ως προς αυτό το θέμα. «Αλλά σίγουρα σήμερα που έχουν περάσει ορισμένοι μήνες από το πρώτο κύμα LTRO βλέπουμε ότι οι πιστωτικές ροές είναι όντως αδύναμες και παραμένουν αδύναμες».

Αν και η ΕΚΤ δεν είναι έτοιμη να ανακοινώσει ότι το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων έχει τερματιστεί, έχει αρχίσει να γίνεται σαφές ότι νέες αγορές κρατικών ομολόγων από την κεντρική τράπεζα θα γίνουν μόνο σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Αντίθετα η υποχώρηση των πιέσεων των τιμών στην Ευρωζώνη έδωσε στην τράπεζα την αναγκαία κάλυψη για να μειώσει τα επιτόκια επικαλούμενη, μεταξύ των άλλων, και την απόφαση της συνόδου κορυφής της περασμένης εβδομάδας όπου οι ηγέτες συμφώνησαν στη χρήση των ευρωπαϊκών μηχανισμών για την απευθείας ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και για παρεμβάσεις στις αγορές ομολόγων. Θα λέγαμε μάλιστα ότι αφενός η σχετική υποχώρηση του ευρωπαϊκού πληθωρισμού που βρίσκεται άνω του 2% αλλά κινείται πλέον καθοδικά και αφετέρου τα οικονομικά στοιχεία που δημοσιεύτηκαν την Τετάρτη και δείχνουν ότι η κάμψη του ιδιωτικού τομέα της Ευρωζώνης συνεχίζεται, ευνόησαν τη λήψη της απόφασης σχετικά με τη μείωση των επιτοκίων.

Σε κάθε περίπτωση μην περιμένετε από την ΕΚΤ να αρχίσει να αγοράζει ξανά ομόλογα, δεν θέλει να το κάνει, τόνιζαν χτες το απόγευμα κύκλου του Λονδίνου. Αντίθετα, άλλο ένα κύμα φτηνής μακροχρόνιας ρευστότητας θα είναι μια πολύ ‘εύπεπτη επιλογή’. Επί του παρόντος όμως δεν βλέπουμε διάθεση ούτε γι’ αυτό και είναι λογικό αφού οι καταθέσεις της μιας νύχτας των τραπεζών στην ΕΚΤ που φτάνουν τα 800 δις ευρώ δείχνουν πως δεν υπάρχει συνολικό έλλειμμα ρευστότητας στην Ευρωζώνη. Το πρόβλημα είναι ότι τα λεφτά δεν περνάνε στην πραγματική οικονομία. Ίσως η μείωση του επιτοκίου καταθέσεων στο 0 να βοηθήσει να περάσουν, πρόκειται για μια σωστή καταρχήν απόφαση, κατέληγαν οι ίδιες πηγές.

Πηγή: banknews.gr